فرم پرسشنامه سرشماری و احصائیه ایلات و قبایل در یکصد سال قبل

ایلات، عشایر و قبایل در ایران تا یک حدود یک قرن قبل بخش عمده‎ای از جمعیت ایران را تشکیل می‎دادند. به دلایل مختلف و به ویژه وضعیت جغرافیائی فلات ایران، آن سرزمین طی هزاران سال محل عبور قبایل  مختلف از نژادهای گوناگون بوده که بسیاری از آنان پس از ورود، در آن سکنی می‎گزیدند. این موضوع یکی از دلایل اصلی تنوع نژادی در میان ایرانیان است. علیرغم این موضوع و اهمیت نقش ایلات و عشایر و قبایل در ایران، توجه به وضعیت و نحوه زندگانی آنها از سوی دولتمردان و دولت مرکزی ایران، معمولا بسیار اندک و آن هم بسیار دیر هنگام بود. دولت مرکزی ایران و نیز حکام ایالات و ولایات تنها هنگام جنگ و نزاع به یاد ایلات و عشایر افتاده و بار اصلی جنگ‎ها، بر دوش جنگاوران رشید ایلات ایرانی قرار داشت.

تا اینکه یکصد سال قبل و به هنگام اجرائی شدن قانون سجل احول در سراسر کشور، وزارت داخله (کشور) درصدد برآمد قانون مذکور را در میان ایلات و عشایر نیز اجرا نماید. به این منظور پرسشنامه‎ای را تهیه کرده و برای تکمیل، آن را برای مامورین محلی در سراسر کشور ارسال داشت. بدین ترتیب برای نخستین بار تلاش شد وضعیت ایران به شکلی علمی مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر آن، متن سئوالات مطرح شده در پرسشنامه مذکور نیز بسیار جالب است و شامل موارد خاص و مهم در زندگانی اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایلات در آن زمان می‎شود. این موضوع می‎تواند کمک مناسبی برای شناخت ساختار اجتماعی ایلات، عشایر و قبایل ساکن در ایران در آن زمان باشد.

                                                       مسعود کوهستانی نژاد

                             بخشنامة احصائیه ایلات

«به مناسبت آنکه کسب اطلاعات لازمه از چگونگی احوال و طرز زندگانی ایلات و داشتن احصائیه صحیح آنها در دفاتر مخصوص، از وظایف قانونی وزارت داخله می‎باشد و اجرای این مطلب در قوانین وزارت داخله نیز تصریح گردیده و به مقتضای اهمیتی که ایلات از نقطه نظر حیات اجتماعی و تاثیراتی که در اصول سیاست عمومی داخلی دارند، اخیرا متصدیان امور وزارت داخله نظر به وظیفه‎ای که در تهیه زمینه‎های مساعد برای اجرای قانون سجل احوال دارند، مصمم شده‎اند که به وسیلة صدور احکام اطلاعات لازمه را کسب و صورت آن را تهیه نموده و ارسال دارند:

۱- اسم ایل

۲- چادر نشینند یا خانه‎نشین

۳- عدة خانواری و جمعیت تقریبی آن

۴- اسامی رئیس کل و روسای جزء ایل

۵- محل ییلاق و قشلاق

۶- میزان مالیاتی که به دولت می‎دهند.

۷- عدة سوار و سربازی که باید بدهند.

۸- طرز زندگانی و رسوم مختصة آن ایل.

۱۰- مقدار زراعتی که در سال می‎کنند با تعیین جنس زراعات.

۱۱- آیا مالکیت اشتراکی است یا مالکیت انفرادی است؟

۱۲- معاملات نقدی است یا به طور مبادلة جنسی صورت می‎گیرد؟

۱۳- وضع حکومت داخلی از حیث رسیدگی به منازعات فردی یا حقوقی با کی و چه قسم است؟

۱۵- عدة با سوادهای آنها چه میزان است؟

اجرای تصمیم فوق تصویب و احکام لازمه صادر گردیده و تاکید در مراقبت و جدیت در تهیة صورت‎های صحیحه و بدست آوردن توضیحات لازمه صادر شده که هر چه ممکن شود زودتر ایصال دارند.»

تگ ها

همچنین شاید اینها نیز مورد پسند شما باشند

0 دیدگاه در “فرم پرسشنامه سرشماری و احصائیه ایلات و قبایل در یکصد سال قبل”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *