[میزان تولیدات و صادرات تریاک ایران در اواسط دوره ناصرالدین شاه/ اواخر قرن نوزدهم] قسمت دوم [تریاک]

[میزان تولیدات و صادرات تریاک ایران در اواسط دوره ناصرالدین شاه/ اواخر قرن نوزدهم]

قسمت دوم

[تریاک]
« و تجارتی به این عمدگی روی به تنزل گذاشت و تریاک سایر بلدان به حاصلات ایران برتری گرفت، به حدی که به درجة منسوخی رسید. به قدر منیع وطن و وطن‎پرستان قسم است که هر گاه جلوی این تغلب‎کاران به زودترین وجهی گرفته نشود، این تجارت عمده به کلی متروک خواهد شد. درجة این ضرر و خسارت را که از بدفطرتی معدودی از ناجوانمردان، عاید به ملک و ملت می‎شود، خود وطن پرستان تعیین توانند کرد. چه به حساب، متوسط وزنِ هر صندوقی هر گاه ده من شاهی باشد، وزن همه تریاک شش هزار صندوق، شصت هزار من و هر یک من را هر گاه بیست تومان قیمت تخمین بکنیم، هر صندوقی دویست تومان می‎شود. روا نیست متاعی که به سبب آن همه ساله این قدر پول از خارج به وطن وارد می‎شود، از شومی چند نفر ناپاک طینت ضایع و هدر شود.

اغلب زراعت تریاک در ایالت‎های اصفهان و شیراز و یزد و کاشان است که همة این ایالت‎ها در زیر ادارة عادلانة حضرت مستطاب اشرف امجد والا شاهنشاهزادة آزاده ظل‎السلطان که صیت رعیت‎پروری و مملکت‎داری ایشان چهار اقطار عالم را فرا گرفته است، می‎باشد. امیدواریم که این معروضات، معروض پیشگاه گماشتگان آن حضرت شده، برای مرتکبین این حرکات ناشایست که موجب خرابی ملک و خسارت ملت می‎شوند، کیفر سختی معین فرمایند که دیگر جرات به این گونه تغلب‎کاری‎ها نکرده ملک و ملت را از این خرابی و خسارت باز رهانند.

این را هم به قوت قلب می‎دانیم که بندگان حضرت مستطاب اشرف والا را کثرت مشاغل حکومتی که همة امورات مملکتی را به نفسه رسیدگی می‎فرمایند، از تغلب‎کاری این اشخاص قلابی و درجة خسارتی که از آن رو به وطن و ابنای وطن وارد می‎شود، به طور لایق آگاهی حاصل نشده است. وگرنه مطلق تاکنون جلو این حرکات ناگوار را گرفته، مرتکبین را چنان سیاست می‎فرمودند که دیگران را عبرت حاصل شده، تا سالیان دراز احدی جرات به ارتکاب این عمل ناشایست ننماید. خلاصه از کمال امیدواری که از مراتب رعیت‎پروری و ملک‎داری و وطن‎پرستی آن شاهنشاهزادة بی‎همال داریم، مطمئن هستیم که هر گاه این معروضات به نظر مطالعة گماشتگان آن حضرت برسد، به زودترین وجهی حوزة حکمرانی خودشان را از آلایش وجود این گونه ناکسان تغلب پیشه که نفع خودشان را منحصر در اضرار و خسارت عموم می‎دانند، پاک و مصفا خواهند داشت. تا اینکه ادارات جلیلة ایشان بیش از پیش انتظام پذیرد و به درجة آبادی ملک و ثروت اهالی بیفزاید.

به طور موثق اطلاع داشتیم که پیشترها حسب‎الامر و دستورالعمل حضرت مستطاب والا ظل‎السلطان در اصفهان برای نگاهداری اعتبار و قیمت این متاع گرانبها از تسلط تغلب‎کاران، مقرر بود که صندوق‎های تریاک را که از اصفهان به بنادر چین بار می‎شد، نخست از جانب حکومت معاینه و رسیدگی شده، در صورت خالص و بی‎غش بودن، به مهر حکومت سر صندوق‎ها ممهور و فرستاده می‎شد و در بنادر چین نیز به محض دیدن مهر حکومتی، خریداران را اطمینان از صافی و خالص بودن مال حاصل شده، بی‎تأمل می‎خریدند. ولی اکنون اطلاع درست نداریم آیا آن قرارداد هنوز باقی هست یا خیر؟ در صورتی که باقی باشد، وقوع این حالات از محالات به نظر می‎آید، مگر اینکه تغلب‎پیشگان مامورین معاینه و مهر را اغفال نمایند. هرگاه قرارداد مذکور به هم خورده است، سببش چیست که آن چنان قاعدة مضبوطی که متضمن منافع وطن و ابنای وطن است، بی‎هیچ وسیلتی مهمل و متروک ماند. هر گاه تا مدتی این حرکات ناگوار برقرار بماند این تجارت عمده که به مناسبت آن همه ساله بیش از دو کرور پول از خارج داخل مملکت می‎شود، به کلی منسوخ و متروک خواهد گردید و از این رو خسارت کلی به ملت و دولت وارد خواهد آمد.»

تگ ها

همچنین شاید اینها نیز مورد پسند شما باشند

0 دیدگاه در “[میزان تولیدات و صادرات تریاک ایران در اواسط دوره ناصرالدین شاه/ اواخر قرن نوزدهم] قسمت دوم [تریاک]”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *