مباحث تاریخی به اشکال و شیوه‎های مختلفی مطرح می‎شود. یادداشت، مقاله، سلسله مقاله، پایان‎نامه، کتاب، گفتگو و مصاحبه، اقتراح (طرح یک سوال از صاحب‎نظران)، مناظره و سخنرانی از شیوه‎های مرسوم برای بیان دستاوردها، آراء و اندیشه‎ها و تحلیل‎ها و نقدهای تاریخی است. البته آموزش علم تاریخ و شیوه‎های گوناگون آن نیز مقوله‎ای دیگر به شمار آمده که حکایتی آشنا دارد. اما «کارگاه تاریخ» که در این مقام قصد راه‎اندازی آن را در وب سایت « تاریخ یاد» داریم، نوعی ابزار و روشی است که بر اساس تدریس و تحقیق دسته‎جمعی پیرامون یک موضوع واحد استوار می‎باشد. در«کارگاه تاریخ» تاکید اصلی بر انجام یک کار گروهی و پیش بردن مباحث مورد نظر از طریق گفتگو و طرح سوال و پرسش و نقطه نظرات شرکت کنندگان در آن کارگاه، قرار دارد.

به تعبیر دیگر «کارگاه تاریخ» یک جلسه علمی تاریخ است که اساس آن را گفتگو و بحث‎های دو یا چندجانبه اعضاء با یکدیگر تشکیل می‎دهد. «کارگاه تاریخ» محل طرح سوال، نقد و استدلال برای روشن شدن ابعاد یک موضوع خاص در زمینه تاریخ و به ویژه مباحث نظری تاریخ است.

در «کارگاه تاریخ» تلاش خواهد شد پابه پای دیگر شرکت‎کنندگان، در راه انجام یک بررسی و تحقیق تاریخی همراه شویم. این بررسی و تحقیق ممکن است پیرامون مقوله‎های نظری تاریخ از جمله: چیستی تاریخ، روش‎شناسی تاریخ، فلسفه تاریخ و رابطه آن با علم تاریخ، تاریخ نقلی یا شفاهی، رابطه مورخ و تاریخ، علم تاریخ و فایده آن، تکرار‎پذیری و تکرار‎شدن در تاریخ و …. باشد؛ و یا ممکن است تحقیق و بررسی پیرامون یک موضوع و یا رویدادی خاص تعیین شود، از جمله: آموزش و و سیستم نوین آموزشی و عملکرد آن در ایران، نهاد دولت و مراحل تکوین آن در ایران معاصر، تاریخ معاصر ایران آغاز و پایان آن، قانون و مفهوم و عملکرد آن در ایران معاصر، حقوق ملی، حقوق فردی، حقوق اجتماعی و تغییرات آن در ایران معاصر، جنگ جهانی اول  و تغییرات منطقه‎ای و ملی در خاورمیانه، قوام و اصلاحات دولت گرایانه‎اش، نفت خصوصی، نفت دولتی و نفت انگلیسی، و ……..ده ها و صدها موضوع دیگر که حتی احصائیه آنها از حوصله یک مقاله و کتاب خارج است.

موضوع‎های متنوع تاریخی در چارچوب خط مشی خاص در « کارگاه تاریخ» مطرح و بررسی می‎شود. اصول کلی خط مشی مذکور به طور مختصر عبارت است از:

۱- طرح سوال پیرامون یک موضوع و

۲- گفتگو و بحث پیرامون سوالات و پاسخ‎ها و مباحث مطرح شده و

۳- نقادی، ارزیابی و تحلیل عقلانی مباحث مطرح شده در تمامی مراحل

با اجرای چنین روشی در «کارگاه تاریخ»، می‎توان شاهد انجام پروژه‎های مطالعاتی پیرامون موضوع‎های گوناگون تاریخی از مباحث نظری تا یک واقعه منحصر به فرد و یا مجموعه ای از وقایع به هم پیوسته باشیم. در نتیجه انجام هر یک از پروژه های تحقیقاتی در « کارگاه تاریخ»، نتایج و دستاوردهای بسیار جالب و علمی به دست می‎آید که بدون تردید تاثیر مهمی بر نوع نگاه فرد شرکت کننده در اجرای پروژه، به تاریخ و مالا به وقایع جامعه خواهد گذاشت.

برای رسیدن به چنین افقی در بینش و اندیشه‎مان نسبت به هویت شخصی، اجتماعی، فرهنگی و ………. دنیای پیرامونی‎مان، سلسله مباحث « کارگاه تاریخ» را شروع می‎کنیم. بدون شک اقبال و مشارکت آن عزیزان در مباحث  « کارگاه تاریخ» سبب تعمیق و گسترش هر چه بیشتر مباحث مطرح شده می‎شود.

مسعود کوهستانی نژاد